Hoek van Holland was in haar ontstaansgeschiedenis niet al te ruim bezaaid met een cultureel tapijt. Arbeiders waren immers bezig met de aanleg van één van de belangrijkste doorvoeraders voor het achterland van Holland, nl. het ontgraven van de Nieuw Waterweg. Er was weinig tijd voor vertier zo rond het einde van de 19de eeuw. Pas aan het begin van de 20ste eeuw, zo ongeveer rond 1904 moet er een liefhebber van muziek zijn opgestaan en heeft de eerste aanzet gegeven tot het oprichten van een muziekvereniging, een fanfare wel te verstaan. Die heeft tot aan 1916 bestaan, maar van de activiteiten is weinig bekend.  Enkele leden van deze fanfare richtten echter een harmonievereniging op. Volgens de notulen van de oprichtingsvergadering van 27 Mei 1917 werd RAZ opgericht door de heren Leen Boon, D. Immerzeel, Antoon van Eijk, Janus Klootwijk, Stolze en van Baarle. De benodigde instrumenten kosten fl. 166,50. De vergadering vindt het gelukkig een koopje. Het allereerste bestuur wordt gevormd door de heren Boon (voorzitter), Immerzeel, van Baarle, Stolze en van Eyck.
Het eerste publieke optreden vindt plaats op 10 November 1917. De directeur (dirigent) van het eerste uur is de heer Bouwman die in 1918 wordt opgevolgd door de heer v.d. Tand, die tot 1940 aan zal blijven.  In September 1922 wordt samen met andere verenigingen op het culturele vlak, een petitie gericht aan het gemeentebestuur van Rotterdam ter verkrijging van een gemeenschappelijke ruimte om te reperteren. Op de ledenvergadering waarin dit wordt besproken, wordt bezorgd de vraag gesteld of er ook gedacht is aan een "Buffet". Het moge duidelijk zijn: RAZ is in de eerste plaats een gezelligheidsvereniging en wenst dat voorlopig te blijven. In 1933 zit RAZ in de vooroorlogse crisistijd. Vele leden zijn werkeloos. Illustratief is dat de contributie wordt verlaagd tot 25 ct. per week en dat bij uitvoeringen de entreeprijs wordt gehalveerd tot 20 ct. Op de ledenvergadering van 14 Oktober 1935 treedt de toenmalige voorzitter, de heer P.v.Zwienen af, nadat hij deze functie vanf 1919 bekleedde en wordt opgevolgd door de heer Schroef. De mobilisatie in 1938 kost in één klap 10 leden. Begin 1940 wordt er een ledenvergadering gehouden waarin men zich niet bewust is van naderend onheil.
 De oorlogsperiode 1940 - 1945 levert voor de annalen van de vereniging onbeschreven zwarte bladzijden op, mede ook ingegeven dat het bestuur geen lid wenste te worden van de Nazi "Kulturkammer". Iets ervan kunnen we toch lezen in de notulen van de eerste ledenvergadering van na de oorlog. Het blijkt dat iedereen er redelijk goed vanaf is gekomen, zonder veel persoonlijk leed. Er is wel schade: ca. fl 1000,- aan instrumenten, bladmuziek en ander materiaal. Onmiddelijk na de bevrijding in mei 1945 wordt RAZ weer nieuw leven ingeblazen door 12 leden en er is een nieuwe directeur: de heer G.A. van den Berg. De heer P. v. Zwienen is weer voorzitter. De vereniging komt moeizaam op gang. Logisch natuurlijk, men heeft nu wel andere zorgen aan zijn hoofd. Iets van de economische opbouw is te lezen in de notulen van 4 Oktober 1945 waarin wordt besloten de directeur voortaan met "mijheer" aan te spreken. Dat mag ook wel want hij zal Fl. 30,- per maand tractement ontvangen. In September 1948 wordt de heer Holtrop voorzitter, in 1950 opgevolgd door de heer Rother.
In 1952 besluit men toe te treden tot de Koninklijke Nederlandse Federatie van Harmonie- en Fanfaregezelschappen.  Dit blijkt weldra een juiste beslissing te zijn geweest; mede door de deelname aan federatieve concoursen en solistenconcoursen gaat het muzikale niveau een stijgende lijn vertonene. Via de afdeling uitmuntendheid en de ere-afdeling wordt tenslotte de vaandelafdeling bereikt. In de 50-er jaren wordt een jeugdorkest gevormd, onder leiding van de heer van den Berg, dat succesvol optreedt en menig lid voor de vereniging oplevert. In 1957 viert RAZ haar 40 jarig bestaan. De heer Pleun van Zwienen ontvangt hierbij een Koninklijke onderscheiding uit de handen van de heer van de Burg, toenmalig voorzitter van de wijkraad nu deelgemeenteraad geheten. De heer Leen van Oosten krijgt een eremedaille vanwege onafgebroken lidmaatschap sinds de oprichting. De heer Cees van Zwienen is in1961 voorzitter. Op 7 Mei 1964 wordt een eerste prijs gewonnen op een topconcours en wordt RAZ kampioen in de ere-afdeling. Een ernstige brand in gebouw "De Harmonie" op 22 januari 1967 verwoest een groot deel van de inventaris, maar gelukkig kunnen de aanwezige instrumenten in veiligheid worden gebracht. Voorlopig neemt men intrek in hotel De Zonnewende. De viering van het 50-jarig bestaan vindt plaats met een feestweek. Koninklijke onderscheidingen zijn er voor de heren Leen van Oosten en Piet Rother. Verenigingsmedailles voorr de heren Arend van der Vlugt, Cor Stigter en Pleun van Zwienen. Gebouw de Harmonie wordt in 1968 gesloten en de vereniging vindt onderdak in het schoolgebouw aan de Tasmanweg.  In 1969 is de vereniging naast een drumband een majorettekorps rijker. Een eerste prijs in de vaandelafdeling van de KNF wordt in 1972 behaald en in 1973 ontvangt de heer Cees van Zwienen een Koninklijke onderscheiding. Op 3 april 1976 wordt wijkgebouw De Hoekstee geopend waarin de vereniging eindelijk na veel omzwervingen een meer permanente thuisbasis krijgt. Tijdens de festiviteiten rondom het 60-jarig bestaan in 1977 ontvangt RAZ nieuwe uniformen die grotendeels door de bevolking en burgerij van Hoek van Holland zijn bekostigd. In hetzelfde jaar wordt de heer van Zwienen als voorziter opgevolgd door de heer Gerrit Jansen. Op 27 April 1979 moet RAZ afscehid nemen van diriginet G.A. van den Berg. Met een ongeveer 100 man/vrouw sterk orkest. samengesteld uit de door de heer van den Berg gedirigeerde verenigingen wordt een groots afscheidsconcert gegeven in de Hoekstee. Naast mooie geschenken en welgemeende woorden, verkrijgt de heer van den Berg het ere-lidmaatschap van de vereniging. Per 1 mei 1979 wordt de heer van den Berg  opgevolgd door de heer Piet de Kievit uit 's-Gravendeel. Het duurt niet lang voordat dirigent en orkest volledig aan elkaar zijn gewend. De heer de Kievit krijgt de lang niet gemakkelijke taak om de negatieve gevolgen van het in korte tijd teruglopen van het ledenbestand op te vangen. Gelukkig slaagt hij daarin. In de jaren '80 aanvaardt de vereniging nieuwe statuten en verkrijgt volledige rechtspersoonlijkheid, waardoor RAZ voortaan ook in democratisch en juridisch opzicht aan de eisen van de tijd voldoet. In die tijd vindt er ook een experiment plaats: de koffieconcerten. Dit experiment slaagt en is RAZ jarenlang te beluisteren op de zondagmorgen in de Hoekste rondom de klok van 12.00 uur. Een tactisch gekozen tijdstip zo direct na na afloop van de Hoekse kerkdiensten.
|
Geschiedenis